Verhaaltjes voor onder de kerstboom

Vorige zaterdag, op een verrassend vroeg moment van de dag, belt mijn zoon Werner mij op.

Meestal heeft hij de (slechte) gewoonte dit te doen tijdens de laatavond uurtjes.

Mijn dag zit er dan al op en voor mij is het hoogtijd om te gaan slapen. Voor hem moet het mooiste stuk van de dag nog komen Zo gaat dat toch als je jong bent en nog volop in het leven zit.

Dit keer was een uitzondering op de regel, in elk opzicht.

Nietsvermoedend en met een gelukkig gevoel mijn zoon zijn stem te horen aan de andere kant van de lijn, krijgt hij meteen mijn stortvloed van woorden over zich heen. Blijkbaar zitten al die woorden, gedachten en gevoelens ergens opgeborgen te wachten tot de deur wordt open gezet en ze worden vrijgelaten.

“Moeke, ik bel je eigenlijk voor iets praktisch” was zijn antwoord.

Dat kan natuurlijk. Mijn kinderen moeten veel zaken voor mij regelen die ik zelf vanuit Malawi niet kan doen.

En daar was ik in de fout gegaan. Geduldig zijn, is sowieso niet mijn beste eigenschap bij mensen die me na aan het hart liggen en Malawi heeft dit kenmerk niet verbeterd. De omstandigheden hebben er nu eenmaal voor gezorgd dat ik in Malawi zowat het enige aanspreekpunt ben geworden voor alles wat betreft het project YOCE en mijn personeel in Zomba. Eénrichtingsverkeer als het ware.

Waarschijinlijk bestaat het bij mensen ook, maar bij dieren noemen ze dit “agressieverschuiving”.

Dus af en toe veroorloof ik het me om bepaalde zaken gewoon over te hevelen naar mijn kinderen, me niet afvragend of realiserend of mijn vraag wel gepast komt, of het mogelijk is, of.. of…

In mijn gevoel is het een vanzelfsprekendheid dat ze dit euvel even oplossen.

En zo had ik mijn zoon, zij het onrechtstreeks, opgezadeld met een taak net op het moment dat hij dacht te gaan genieten van zijn mooie avond.

Een mens zou voor minder zijn ongenoegen uiten.

Even vroeg ik me af wat er gaande was maar al snel keerde het tij. Het beste, of moet ik zeggen het slechtste, kwam in me boven en ik ging in de verdediging.

Ik ken mijn zoon, of tenminste, ik denk toch dat ik hem ken. Aan argumenten hebben we beiden geen gebrek. Maar zoals hij zegt: die argumenten zijn er enkel om jezelf te overtuigen. Zo had ik het nog niet bekeken maar ik moet hem gelijk geven.

Veel van wat we zeiden ging verloren in de satelietlijn die vraagt dat je even wacht met praten tot de ander is uitgepraat.

Hier hou ik van, voluit gaan, geen remmingen in woorden en gevoelens, zeggen waar het op aan komt. Ik geef me bloot in al mijn kwetsbaarheid en geniet van dit gesprek

Moeder en zoon, je zou het een verhit gesprek kunnen noemen, maar nooit voel ik meer zijn liefde dan op zulke momenten.

Ons gesprek gaat over in een lachen, lachen om de situatie, lachen van geluk.

Het zit goed tussen ons..

Er liep die avond een overgelukkige moeder rond in Zomba.

Sam is verhuisd.

Van zijn 2 op 3 woning naar een 4 op 6 woning. Meters wel te verstaan. En dichter bij school.

Verhuizen doe je hier in de nacht. Niemand mag zien wat je hebt, je weet maar nooit en zo trek je dieven aan. Omdat alles in het donker moet gebeuren, zaten ze die ochtend zonder eten, dat lag nog in het andere huis. Ludwino, zijn zoontje en nog geen twee jaar, zit al op de schoolbanken. Hij kan het manneke niet snel genoeg in school hebben. Niet voor de opvoeding, wel voor het eten elke dag.

En zo zat vader Sam die ochtend met een ontroostbare Ludwino op schoot. Pas toen het etenstijd was, zag je hen beiden weer terug mens worden.

Samen met zijn vrouw en kind woonde hij tot hiertoe in een bijhuisje op het erf van zijn moeder. Piepklein is het juiste woord als je het over de afmetingen van zijn woning hebt. Welgeteld één kamer.

Bij sommige mensen kan je ook een voorstelling maken van hun woning, maar niet bij Sam.

Het is elke keer even slikken als ik bij hem thuis kom,. Ik stel me dan van alles voor. Ook de dingen die ik me niet moet voorstellen. Hoe gaat dat in de nacht, een kind dat tussen jou en je vrouw ligt, overal eten en kledij en vooral niet te vergeten: die kippen moeten ook ergens slapen want buiten laten in de nacht is geen optie. De dag nadien heb je geen kippen meer.

Het was hem teveel geworden, zei Sam. Hij sliep slecht en kon zo niet optimaal werken in de school. Die kippen ook hè, als je je draait, lig je er eentje plat en schrikt heel de bende op.

Een nieuwe woonst, een nieuw leven. Weg van familie, maar dat was zijn vrouw al lang. Die ziet haar familie hooguit één keer per jaar, als de financiën het toelaten. Zijn familie was haar familie geworden maar nu staan ze er echt alleen voor. Niet simpel volgens Sam. Je weet nooit of je wel aanvaard zal worden door je buren. Dat moet je verdienen.

Hij moet nu ook huur betalen: 700 MK (3 euro) per maand voor deze stenen woning met zinken dak. De lening die hij nog heeft lopen zal nu moeten gespreid worden over een langere periode. We zullen dat maar doen zeker?

Ik stond nog op nummer 276 vorige keer toen ik bij Escom (de electriciteitsmaatschappij van Malawi) langs ging.

Er moeten precies 11 poles (palen) geplaatst worden om onze school te voorzien van electriciteit.

Toen ik deze maandag toekwam in Sitima was ik dan ook totaal niet voorbereid op de komst van Escom. Ik zag wel dat er een zekere nette man in onze tijdelijke office had plaats genomen maar verder gingen mijn gedachten niet. Meer dan een simpel “Muli bwanji” vond er niet plaats.

Ik ging zoals steeds mijn ronde doen. Pas toen ik bij Sam kwam, vernam ik dat dit de man van Escom was die een onderzoek kwam doen naar wat er zoal moest gebeuren. .

Blij verrast, spoedde ik me terug naar de office om hem een gepaster welkom te heten.

De Mfumu (chief) werd er bijgehaald. Hij moet van elke eigenaar de toelating bekomen om werken uit te voeren op hun pas bewerkte akkers. Maar dat kan geen probleem zijn want hij is heel geliefd in zijn dorp.

Toen ik die middag met de fiets huiswaarts keerde, waren de mannen van Escom al volop aan het graven.

Waaraan ik dit te danken heb, is mij een vraag. Een cadeauke van de kerstman misschien?

Toen Umali, mijn nachtwaker, voor een fait-divers aanklopte aan mijn deur, wist ik niet goed wat denken. Hij stond daar met een nestje vogeltjes in zijn hand. Mijn eerste gedacht was nog dat hij ze kwam brengen zodat ik de sukkeltjes kon verzorgen tot ze vliegensklaar waren. Dat zijn waarschijnlijk gedachtengangen die enkel azungu (blanken) maken.

Maar dat was het niet. Hij had een ander probleem. En die vogeltjes dan? Wat is daarmee? Oh, dat is mijn “relish” (= toespijs) voor vanavond zei hij. Zijn fait-divers. Die vogeltjes had hij zojuist uit de boom geplukt, met nestje en al.

Hij had er zeker al een maand naar zitten kijken, wachtend, niet te vroeg in de boom klimmen want dan was er geen eten genoeg aan en ook weer niet te laat want dan waren ze uitgevlogen.

Omdat ik even uit mijn lood was geslagen had ik niet zo meteen een antwoord klaar. Het enige dat ik kon bedenken was hem een ruil voor te stellen: een beef filet tegen 2 piepvogeltjes.

Maar dan bedacht ik dat ik hierdoor een verkeerd signaal kon geven zodat voortaan elk nestje onveilig werd. Geef toe: 350 gram prima vlees tegen misschien 30 gram vogeltjes.

Later zag ik hem in de tuin zoeken. Naar wat? Er staat geen sprietje groenten in mijn tuin, enkel gras en onkruid want Alec, mijn tuinman, kan dat op zijn leeftijd niet meer af om alles netjes gekortwiekt te houden. Blijkbaar groeide er tussen al dat gras Bonongwe. Er is geen vertaling voor deze groente of mag ik onkruid zeggen. Voor mij lijkt het op weelderig gras.

Zijn menu voor de avond stond vast: gekookt vogeltje in grassaus aangevuld met een flinke portie nsima.

Het is overleven rond de kerstdagen. Het is wachten tot ik over de brug kom met hun loon, hun bonus voor kerstmis, de gift van Filip, de loonsverhoging want ook hier wordt het leven elke maand duurder, het extra loon om te werken op kerst en nieuwjaar.

Ik weet dat het geld er door zal vliegen, dat ze begin januari terug aan mijn deur zullen kloppen voor een prepay of een loan maar dat maakt hun rekening nu niet. Kerstmis wordt gevierd, niet braaf in de kerk, niet braaf met je familie, dat kan wel, maar kerstmis is een beetje het carnaval van Rio de Janeiro, een dag waar je naar toe leeft, een dag waarop overspel mag, een dag om je lazarus te drinken, een dag vol excessen.

Dinsdag 22 december, geen dag vroeger, geen dag later, zal ik hen uitbetalen. Daarna is het lang wachten tot het 30 januari wordt. De dag waarop ze hun volgende salaris kunnen ontvangen, de dag waarop Sitima Johan zal herdenken tijdens een plechtige ceremonie en de inwijding van een gedenksteen, de dag waarop…..

Advertenties

~ door koenf op december 23, 2009.

2 Reacties to “Verhaaltjes voor onder de kerstboom”

  1. Lieve Mieke.
    Wat een verhaal weer en wat schrijf jij geweldi!
    Een keer lezen is echt niet genoeg. Ik heb het verhaal wel al tien keer gelezen en steeds boeit het of eigenlijk lees ik het steeds anders.
    Omdat ik er geweest ben grijpt het verhaal me aan en blijft het in mijn hoofd malen. Dat moet ook, je moet er mee bezig zijn en blijven!!!!
    Ik ben blij dat de Kerst voorbij is, ik zat met mijn gedachten meer in Sitima dan in Eygelshoven.
    Het afgelopen jaar was voor jou heel heftig en afwisselend.
    Jij hebt zoveel energie en je werkt zo hard dat ook jij het verdient om ook eens beloond te worden.
    Verzamle de goede en positieve herinneringen van het afgelopen jaar zodat ze een steun voor je mogen zijn in 2010.
    30 januari a.s. zou ik er best bij willen zijn maar tevens weet ik ook dat dat niet kan.
    Ik wens je vanuit Nederland heel veel sterkte en kracht en dat zul je zeker ook krijgen van Johan en de mensen om je heen.
    Ik kijk nu al uit naar je volgende verhaal.
    Een hele dikke knuffel van Riet

  2. Dag Mieke,
    Van Christ’l weet ik dat ze op 22 januari vertrekt… zelf kan ik helaas nu niet meekomen , maar uitgesteld en niet afgesteld. Alvast de beste wensen voor 2010 voor jou , de jouwen en het hele project.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

 
%d bloggers liken dit: