paasvakantie

Aurelie, Silke en Rina, de drie studenten die momenteel hun buitenlandse stage doen in Sitima, zijn er even tussen uit. Veertien dagen paasvakantie om een stukje Malawi te zien. Even geen kindjes, geen Sitima, geen verplichtingen, geen evaluaties.

Het klinkt zo eenvoudig, lesgeven van 8.30 tot 9.30 en van 10 tot 10.30.

De realiteit is echter anders. Telkens weer.

We willen graag terug naar Zomba, naar wat luxe, naar een deugddoende douche om al het zweet en zand dat is blijven kleven, kwijt te geraken.

Drie moderne meisjes waar ik me toch wel wat verantwoordelijk voor voel , zeker als het op hun veiligheid aankomt.  Elke dag dat we niet met de auto rijden, worden ze geëscorteerd door iemand uit Sitima gemeenschap.

Iets dat ze ook mij willen opleggen maar niet te goed lukt. Je kan op mij geen klok gelijk zetten.  Een systeem dat ik bewust heb ingevoerd voor mijn veiligheid, zowel tijdens het joggen in Zomba als  het fietsen naar Sitima. Het geeft me de vrijheid die ik nodig heb.  Alleen mijn nachtwaker die als een bodyguard voor de deur van mijn slaapkamer ligt, kent mijn ritme. Hij snurkt in de nacht. Ik moet hem dat toch een keertje zeggen.

Mijn paasvakantie is van kortere duur, vijf werkdagen en ons schooltje gaat weer van start.

Wat is blijven liggen, probeer ik af te werken maar in een ander tijdsgevoel.

Een bezoek aan het centrum van Zomba wordt een heerlijke wandeling door de botanische tuin. Ik heb tijd om de Blue Velvets en de Baboons te bestuderen en een babbeltje te slaan met Brian die er zijn bijbelteksten bestudeert.  Hoe kan hij ze anders verkondigen op zondag in de kerk.

Hij legt me uit hoe dat zit met naastenliefde en God. Ik leg hem uit dat ik in Malawi met zijn vele godsdiensten uit elke godsdienst het beste neem en zo mijn geloof samenstel.

Meer tijd betekent ook meer openstaan voor anderen. De gesprekken worden dieper en ik stel me kwetsbaarder op.  Het “alles goed met mij” wordt “goede en slechte momenten”. Het verlangen om alles onder controle te hebben, wordt losgelaten.

Mijn leven in Malawi is gericht op een doel. Ik concentreer mij op mijn werk en alles wat daar mee te maken heeft.

Dat is niet erg, het is een bewuste keuze.

In mijn doelgerichtheid zag ik niet dat er kapers op de kust lagen.  Mannen waarmee ik in onderhandeling ben om iets gedaan te krijgen voor het project en die hun kans schoon zien om een wederdienst in natura te bekomen. Het zou mijn ijdelheid moeten strelen maar dat doet het maar beperkt. Het heeft mijn geest dagen in beslag genomen, zoekend naar een uitweg.

Naief zijn op mijn leeftijd, het kan dus nog. En toch had ik moeten weten dat hier geen cadeaus worden uitgedeeld. Malawi kent geen vrijwilligerswerk. Wat je ook doet, hetzij in je werk, hetzij in de liefde, niks is gratis. Degene die vraagt, betaalt. In geld of in natura.

Gesprekken hierover hebben mijn probleem niet opgelost. De dossiers zullen nog even blijven liggen op hun kantoor.

Even had ik de poort van mijn kwetsbaarheid open gezet. Even had ik gedacht de culturele verschillen te verkleinen. Ik denk dat het weer eens tijd is om de poort te sluiten.

Om een einde te maken aan de pesterijtjes tussen mijn nachtwaker Umali en mijn tuinman Alic, heb ik besloten een bamboehuisje te laten bouwen voor Alic. Voortaan kan hij daar zijn potje nsima koken in plaats van in het wachtershuisje dat hij deelt met de nachtwakers.   Umali en Alic

zijn beiden Yaos, een polygame moslim tribe in Malawi en dat geeft wel eens conflicten tussen de oude Alic en de jonge Umali.   Hier komt nu een einde aan.

Voor de constructie van het rieten dakje moest ik naar Lake Chilwa. Alle huisjes aan het meer zijn opgetrokken uit dit riet.

Wat begon als een heerlijke vakantieuitstap naar mijn geliefde Lake Chilwa werd een ramp.

Lake Chilwa is een “beschermd wetland” en voor het ophalen van het riet was het zoeken naar de scheiding tussen het altijd zanderige dorpje Mchenga (=zand) en het meer.  Een scheiding die je niet ziet vanwege het riet en de biezen.

In Mchenga reed ik vast in het zand en zelfs met de 4×4 functie geraakten mijn banden, die half verzonken in het zand zaten, niet in beweging.

Enkel met mankracht kregen ze de wagen op gang.

Terwijl Sam het riet aan haalde, bleef ik in de buurt van mijn wagen.

En toen werd ik kwaad. Kwaad op kinderen nog wel. Kwaad uit onmacht omdat ik als blanke en als vrouw geen verhaal had tegen het geweld van deze ongecontroleerde kinderen.  Het spelen in het zand ging over tot het inwrijven van mijn wagen met zand, tot het gooien met zand naar iedereen.

Ik gedroeg me zoals Malawese ouders zich gedragen en een stok (ik mijn gevarendriehoek) nemen en “choka” (=maak dat je weg bent) roepen.

De groep stoof verrast uiteen en het spelletje was over.

Een oude man riep: “that’s poverty”.  Dat is armoede, armoede in elke betekenis van het woord. Kinderen die je als dieren moet verjagen. Ik heb Sam gebeld toen.

Was het de hitte van Mchenga, het lange wachten, het te grote verschil in cultuur, ik weet het ook niet. In elk geval was mijn gedrag verkeerd. Ik had hen als kinderen moeten behandelen, aandacht moeten geven, respect hebben voor elk van hen. Ik heb hen behandeld zoals hun ouders hen behandelen: als dieren.

Ik heb iets bijgeleerd.

Met mijn wagen vol riet, verse en gedroogde vis, vliegen, in het riet achtergebleven insecten, een stank om “U” tegen te zeggen, rijden we via een ander pad terug.  Ook hier komen we tot stilstand. Niet in het zand maar midden tussen de biezen en de wielen half verzonken in het water.

Sam baadt doorheen het gewas en peilt de hoogte van het water voor mijn auto verder vol loopt.  Stuk per stuk leggen we zo af tot ik uiteindelijk vaste grond voel en we beiden opgelucht lachen met onze safari.

“Nochtans was hier gisteren alles nog droog en in orde” zegt Sam.

Advertenties

~ door koenf op april 7, 2010.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

 
%d bloggers liken dit: